การทำหมันชายเป็นวิธีคุมกำเนิดถาวรที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูง แต่หลายคนอาจสงสัยว่า ทำหมันชายมีกี่แบบ และแต่ละแบบมีข้อดีข้อเสียแตกต่างกันอย่างไร บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักวิธีการทำหมันชายแต่ละรูปแบบ ตั้งแต่เทคนิคการผ่าตัดจนถึงวิธีที่ไม่ต้องผ่าตัด พร้อมข้อควรระวังและคำแนะนำจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้คุณเลือกวิธีที่เหมาะสมและมั่นใจที่สุด
รวมถึงในเรื่องค่าใช้จ่ายอาจจะสูงกว่าการผ่าตัดทำหมันปกติ ดังนั้นคุณควรแน่ใจว่าการทำหมันเป็นทางเลือกที่เหมาะสมสำหรับคุณก่อนที่คุณจะตัดสินใจทำ บทความนี้จะพูดถึง การทำหมันชาย วิธีการผ่าตัดทำหมันชายในปัจจุบัน ทำหมันชายดีอย่างไร และผลข้างเคียงที่อาจพบได้หลังผ่าตัดทำหมันชาย ครับ
การทำหมันชาย
การทำหมันในผู้ชาย (Vasectomy หรือ Male sterilization) เป็นการคุมกำเนิดถาวรโดยทำการผูกและตัดหลอดนำอสุจิ (สเปิร์ม) เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวอสุจิจากอัณฑะเคลื่อนออกมาเมื่อมีการหลั่งน้ำอสุจิ ทำให้ไม่มีตัวอสุจิ จึงทำให้ไม่มีการปฏิสนธิเกิดขึ้น การคุมกำเนิดถาวรโดยการตัดและผูกท่อทางเดินของเชื้ออสุจิ เพื่อไม่เปิดโอกาสให้เชื้ออสุจิเดินทางเข้ามาในช่องคลอดขณะร่วมเพศได้
แต่ทั้งนี้ลูกอัณฑะยังคงผลิตเชื้ออสุจิและฮอร์โมนอยู่เหมือนเดิม เพียงแต่ตัวอสุจิจะไม่สามารถเดินทางผ่านท่ออสุจิมาได้ และจะสลายตัวไปเองตามกรรมวิธีของร่างกาย โดยไม่เป็นอันตรายใด ๆ ต่อร่างกาย (การทำหมันไม่ใช่การตอนหรือตัดลูกอัณฑะทิ้งไป จนไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ และทำให้เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ) ส่วนน้ำอสุจิหรือน้ำกามก็ยังคงมีเหมือนเดิมตามปกติ
วิธีการผ่าตัดทำหมันชายในปัจจุบันจะมีอยู่ด้วยกัน 2 วิธี
- การใช้มีดกรีดเปิดผิวหนังบริเวณถุงอัณฑะเหนือท่อทางเดินของเชื้ออสุจิ 1-2 แผล แล้วทำการผูกและตัดท่อทางเดินของเชื้ออสุจิทั้ง 2 ข้าง จากนั้นเย็บปิดผิวหนังที่กรีด
- การใช้เครื่องมือเจาะบริเวณผิวหนังเพื่อหาท่อทางเดินของเชื้ออสุจิ แล้วทำการผูกและตัดท่อทางเดินของเชื้ออสุจิ แผลจะมีขนาดเล็กกว่าวิธีแรก จึงไม่จำเป็นต้องเย็บปิดแผล หลังผ่าตัดจะยังไม่หมันทันทีควรรอประมาณ 4 เดือน ควรตรวจและทิ้งอสุจิให้แน่ใจว่าไม่มีเชื้ออสุจิออกมาแล้ว เพราะหลังทำหมันยังคงมีเชื้ออสุจิเก่าค้างในท่อเก็บอสุจิอยู่
ทำหมันชาย ดีอย่างไร?
- มีประสิทธิภาพในการตั้งครรภ์สูงกว่าการทำหมันหญิง
- ผ่าตัดครั้งเดียว สามารถคุมกำเนิดได้ตลอดชีวิต
- ไม่มีผลต่อสมรรถภาพทางเพศของผู้ชาย ไม่ได้ทำให้ sex เสื่อม เนื่องจากการผ่าตัดไม่เกี่ยวข้องกับเส้นประสาท การสร้างหรือการใช้ฮอร์โมนเพศของร่างกาย
- มีรายงานความสุขทางเพศหลังจากทำหมันชายเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากไม่ต้องกังวลเกี่ยวกับการตั้งครรภ์
- การทำหมันชาย ไม่มีผลทำให้กำลังการทำงานลดลง
- ไม่มีผลต่อการเกิดโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก โรคมะเร็งอัณฑะ หรือโรคมะเร็งชนิดใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับระบบอวัยวะสืบพันธุ์ของผู้ทำหมันและคู่สมรส
ผลข้างเคียงที่อาจพบได้หลังผ่าตัดทำหมันชาย
- เกิดลิ่มเลือดคั่งในบริเวณถุงอัณฑะ (พบประมาณ 1%) มีสาเหตุมาจากการบาดเจ็บของหลอดเลือดที่อยู่โดยรอบหลอดนำอสุจิ ถ้าลิ่มเลือดคั่งมีขนาดเล็ก ร่างกายจะดูดซึมเลือดที่คั่งให้หายไปได้เองภายในระยะเวลา 1-2 สัปดาห์ หากมีขนาดใหญ่ และมีอาการปวดมาก ควรรีบกลับมาพบแพทย์
- แผลผ่าตัดติดเชื้อ (พบน้อยมาก) มีอาการบวมแดง ปวดอัณฑะ หรืออาจมีหนองไหลออกมาจากแผล หากมีอาการดังกล่าวควรรีบมาพบแพทย์
- ก้อนในถุงอัณฑะ เป็นก้อนอสุจิจากการรั่วของแผลผ่าตัดผูกหลอดนำอสุจิ โดยอสุจิจะเกาะอยู่รอบๆ ปลายหลอด ก่อการอักเสบโดยรอบและจับตัวกันเป็นก้อนห่อหุ้มปลายหลอด ซึ่งไม่ก่อให้เกิดอาการเจ็บปวด สามารถรักษาโดยการพักผ่อนร่างกาย และให้ยาต้านการอักเสบ
- ปวดหน่วงเรื้อรังที่อัณฑะ (พบในอัตรา 1 : 2,000) มีสาเหตุมาจากความดันที่เพิ่มขึ้นภายในหลอดนำอสุจิด้านที่ติดกับลูกอัณฑะเนื่องจากยังมีการสร้างอสุจิได้อยู่เหมือนเดิม แต่ไม่สามารถถูกปลดปล่อยออกมาได้ เพราะผลจากการถูกผ่าตัดหลอดนำอสุจิ
- หลังผ่าตัดอาจพบอาการปวด บวม มีเลือดออก อาจมีลิ่มเลือดคั่งบริเวณถุงอัณฑะหรืออาจมีการติดเชื้อบริเวณแผลผ่าตัด
- ไม่เป็นหมันทันทีหลังผ่าตัด ต้องใช้เวลาประมาณ 3 เดือน โดยแพทย์จะนัดตรวจน้ำเชื้อว่าพบตัวอสุจิหรือไม่ เพื่อยืนยันการเป็นหมัน
สรุป ทำหมันชาย
การคุมกำเนิดมีหลายวิธี การทำหมันชายเป็นวิธีหนึ่งที่มีประสิทธิภาพและความปลอดภัยสูง ค่าใช้จ่ายถูก ฟื้นตัวเร็ว และมีความเจ็บปวดเพียงเล็กน้อย จึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่เหมาะสมกับผู้ที่มีบุตรเพียงพอแล้ว หรือมีเหตุจำเป็นอื่นๆ สิ่งสำคัญคือต้องรู้อีกข้อคือ การทำหมันไม่ได้ป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หากคุณกังวลว่าจะได้รับหรือแพร่โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ คุณยังคงต้องสวมถุงยางอนามัยระหว่างมีเพศสัมพันธ์ทุกครั้ง การทำหมันถือเป็นการตัดสินใจถาวร
Eternity Clinic นพ.สืบพงษ์ เอ่งฉ้วน “หมอเบียร์” แพทย์ผู้ก่อตั้ง อีเทอร์นิตีคลินิก ศูนย์รวมการดูแลและรักษาโรคสมรรถภาพทางเพศ โรคระบบทางเดินปัสสาวะและระบบสืบพันธ์ทั้งชายและหญิง มั่นใจได้เลยว่าไม่ทำให้ผิดหวังอย่างแน่นอน! สามารถติดต่อได้ที่ Eternity Clinic สาขาใกล้บ้าน หรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมผ่านทาง Line ของทางคลินิกได้เลยครับ
Q&A คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับทำหมันชาย
Q : หลังทำหมัน ยังมีน้ำอสุจิไหม?
A : ยังมีน้ำอสุจิออกเหมือนเดิม แค่ ไม่มีตัวอสุจิ อยู่ในนั้นครับ
Q : ทำหมันแล้วหมันทันทีเลยไหม?
A : ไม่ทันทีครับ ต้องรอประมาณ 3 – 4 เดือน หรือหลั่งราว 15 – 20 ครั้ง แล้วตรวจน้ำเชื้อยืนยันอีกทีว่าปลอดอสุจิ ช่วงนี้ยังต้องคุมกำเนิดด้วยวิธีอื่นร่วมไปก่อน
Q : ข้อดีของการทำหมันชายคืออะไร?
A : ข้อดีคือ
- คุมกำเนิดได้ถาวร ประสิทธิภาพสูง
- ผ่าตัดเล็ก ฟื้นตัวไว
- ไม่กระทบสมรรถภาพทางเพศ
- กังวลเรื่องท้องน้อยลง มีเซ็กส์สบายใจขึ้น
Q : มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง?
A : ส่วนใหญ่เป็นอาการชั่วคราว เช่น
- ปวด บวม ช้ำที่ถุงอัณฑะ
- ลิ่มเลือดคั่งเล็ก ๆ
- แผลอักเสบหากดูแลไม่ดี
- ส่วนมากรักษาได้และหายเอง แต่ถ้าปวดบวมมาก หรือแดงร้อน ควรรีบพบแพทย์
Q : ทำหมันแล้วป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ไหม?
A : ไม่ป้องกันครับ ยังต้องใช้ถุงยางอนามัย หากกังวลเรื่องโรคติดต่อหรือมีคู่นอนหลายคน






รับคำปรึกษาเบื้องต้น
สอบถามข้อมูลการรักษาและบริการเพิ่มเติม นัดหมายล่วงหน้า การเดินทางมาคลินิก
LINE:@ETERNITYCLINIC4
Facebook:@Eternityclinicthai
นายแพทย์สืบพงษ์ เอ่งฉ้วน
ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม ใบอนุญาตที่ 29458 ให้ไว้ ณ วันที่ 1 เมษายน 2546
เป็นผู้มีความรู้ความชำนาญในการประกอบวิชาชีพเวชกรรม สาขาศัลยศาสตร์ เลขที่ 18321/2551
ให้ไว้ ณ วันที่ 10 กรกฎาคม 2551 (General surgeon)
เป็นผู้มีความรู้ความชำนาญในการประกอบวิชาชีพเวชกรรม สาขาศัลยศาสตร์ยูโรวิทยา เลขที่
22611/2554 ให้ไว้ ณ วันที่ 1 กรกฎาคม 2554 (Urologist)
ประกาศนียบัตรเวชศาสัตร์ทางเพศ ได้รับการรับรองโดย สมาคมเพศศาสตร์คลินิกและเวชศาสตร์
ทางเพศแห่งประเทศไทย (TACSM)
บทความล่าสุด
ช่วยตัวเองบ่อย ทำให้อวัยวะเพศเล็กลงไหม
คำถามว่า “ช่วยต
เจลหล่อลื่นสำหรับคู่รักยี่ห้อไหนดี? วิธีเลือกสูตรที่เหมาะและปลอดภัย
เวลาคนค้นหาคำว่
วัฒนธรรมเรื่องเพศในประเทศต่างๆ
เรื่องเพศเป็นส่
วัดขนาดถุงยางอย่างไรให้พอดี เลือกไซซ์ 49 52 54 56 แบบเข้าใจง่าย
10 เทคนิคลดความกังวลก่อนมีเพศสัมพันธ์
ความกังวลก่อนมี
ถุงยางอนามัยแบบบาง หาซื้อได้ที่ไหน? แบบไหนดี เลือกยังไงให้ปลอดภัย
เวลาคนค้นหาคำว่
คุมกำเนิดฉุกเฉินคืออะไร? วิธีใช้ยาอย่างถูกต้องและข้อควรรู้ก่อนใช้
หลายคนรู้จักคำว
ตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่ไหนดี: โรงพยาบาล หรือ คลินิก แบบไหนเหมาะกับคุณ?
เวลาคนค้นหาคำว่