นิ่วในไต รักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด ด้วยเทคโนโลยี ESWL

โรคที่พบได้บ่อยในคนไทย คือ โรคนิ่วในไต (Kidney Stone) โดยเกิดจากการตกตะกอนของเกลือแร่และสารเคมีในปัสสาวะ เช่น หินปูน ยูเรต หรือออกซาเลต สะสมกันจนกลายเป็นก้อนนิ่ว ที่พบได้บ่อยบริเวณกรวยไตและทางเดินปัสสาวะ แต่ในปัจจุบันข่าวดีคือ นิ่วในไตสามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด ด้วยเทคโนโลยี ESWL (Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy) หรือการสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทกจากภายนอก คือเทคโนโลยีที่ใช้ คลื่นเสียงความถี่สูง ส่งผ่านผิวหนังเพื่อกระแทกก้อนนิ่วให้แตกเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วปล่อยให้ขับออกมาทางปัสสาวะอย่างปลอดภัย

สาเหตุที่ทำให้เกิดนิ่วในไต

มีโรคในระบบทางเดินปัสสาวะ – ภาวะน้ำหนักตัวมากเกินไป
ดื่มน้ำน้อยเกินไป – โรคแทรกซ้อนจากโรคเกาต์
โรคเบาหวาน – กินอาหารที่มีโปรตีน / เกลือ / น้ำตาลสูงเกินไป
ดื่มน้ำน้อยหรือมีภาวะขาดน้ำ – มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคนิ่ว เป็นต้น

วิธีการรักษาโรคนิ่วในไต

ดื่มน้ำน้อยหรือมีภาวะขาดน้ำ – มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคนิ่ว เป็นต้นกรณีที่นิ่วก้อนเล็กมากๆ สามารถดื่มน้ำมากๆ ให้นิ่วหลุดออกมาเองตามธรรมชาติได้ หรืออาจจะใช้ยาบรรเทาปวด หรือ ยาขับก้อนนิ่วควบคู่กันไป
การใช้เครื่องสลายนิ่ว (Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy : ESWL)
การส่องกล้องสลายนิ่ว (Ureteroscopy)
การรักษาแบบผ่าตัด (Percutanrous Nephrolithotomy : PCNL)

เครื่องสลายนิ่ว (ESWL) เป็นเครื่องมือชนิดพิเศษที่มีการนำคลื่นเสียงความถี่สูง (Supersonic Speed) กระแทกก้อนนิ่วให้แตกเป็นผงหรือเม็ดเล็ก ๆ แล้วขับออกจากร่างกายโดยระบบทางเดินปัสสาวะ ผู้ป่วยจะมีอาการเจ็บปวดจากการรักษาน้อยกว่าวิธีการผ่าตัด ไม่มีอาการแทรกซ้อน ไม่ต้องนอนรักษาตัวที่โรงพยาบาลเป็นเวลานาน

การเตรียมตัวเพื่อไปรับการสลายนิ่ว

ควรรับประทานอาหารอ่อนย่อยง่าย
ควรนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
ไปรับการรักษาอย่างต่อเนื่องตามวันนัด

การปฏิบัติตัวหลังจากการสลายนิ่ว

วันแรกอาจจะเกิดอาการปวด ควรรับประทานยาที่แพทย์จัดให้ อาการจะทุเลาลง อาจจะมีอาการปัสสาวะแดง ควรนอนพักและดื่มน้ำให้มาก อาการจะดีขึ้นภายใน 1-2 วัน
งดทำงานหรือ ออกกำลังกายหนัก ในเวลา 1-2 วัน
ดื่มน้ำมาก ๆ โดยประมาณ 3- 4 ลิตรต่อวัน เพื่อให้น้ำช่วยพาเศษนิ่วที่แตกให้หลุดออกมาได้เร็วขึ้น
หลังการรักษาควรออกกำลังกายเป็นประจำ และสังเกตว่ามีเศษนิ่วหลุดออกมาพร้อมปัสสาวะบ้างหรือไม่

ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จของการรักษา นิ่วในไต

ขนาดของนิ่ว ถ้านิ่ว มีขนาดใหญ่เกินกว่า 2 ซม. หรือ มีหลายก้อน อาจจะต้องทำซ้ำหลาย ๆ ครั้งจึงจะประสบผลสำเร็จ
ความแข็งของนิ่ว ถ้านิ่วมีองค์ประกอบที่แข็งมากอาจจะต้องทำซ้ำหลาย ๆ ครั้ง หรือต้องใช้พลังงานระดับสูงขึ้น อาจจะเพิ่มความเจ็บปวดได้
การปฏิบัติตัวที่ถูกต้องตามคำแนะนำของแพทย์และพยาบาล
ความผิดปกติของกายวิภาคของระบบทางเดินปัสสาวะ หรือผู้ป่วยที่เคยได้รับการผ่าตัดนิ่วในไต ผ่าตัดท่อไต อาจทำให้นิ่วที่แตกแล้วไม่สามารถหลุดออกมาได้ ซึ่งแพทย์จำเป็นต้องหยุดการสลายนิ่ว

สรุป นิ่วในไต

นิ่วในไตเป็นปัญหาที่พบได้บ่อย จึงมีการรักษาหลากหลายวิธีมากมาย หนึ่งในนั้นคือการสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทก โดยไม่ต้องผ่าตัด นอกจากนี้ยังมีการรักษานิ่วในไตด้วยวิธีผ่าตัดในกรณีที่ก้อนนิ่วแข็งหรือใหญ่เกินไปอีกด้วย สำหรับใครที่ไม่อยากเป็นสามารถป้องกันได้ง่ายๆด้วยการดื่มน้ำมากๆ สังเกตอาการ และควรรีบปรึกษาแพทย์เมื่อรู้สึกว่ามีอาการที่ผิดปกติ

Q&A คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการสลายนิ่ว ESWL

Q : การสลายนิ่ว ESWL เจ็บหรือไม่?

A : ระหว่างการรักษาอาจรู้สึกเจ็บเล็กน้อยจากแรงกระแทกของคลื่น แต่ส่วนใหญ่ทนได้ และแพทย์มักให้ยาแก้ปวดช่วยลดความไม่สบาย

Q : หลังสลายนิ่ว ควรปฏิบัติตัวอย่างไร?

A : 1.ดื่มน้ำวันละ 3 – 4 ลิตร เพื่อช่วยขับเศษนิ่วออก

2.พักผ่อนและหลีกเลี่ยงการออกแรงหนัก 1 – 2 วันแรก

3.รับประทานยาตามที่แพทย์สั่ง

4.สังเกตปัสสาวะว่าเริ่มใสขึ้นและมีเศษนิ่วหลุดออกมาหรือไม่

Q : ข้อดีของการรักษาด้วย ESWL คืออะไร?

A : ไม่ต้องผ่าตัดใหญ่ , แผลเล็กหรือแทบไม่มีแผลเลย , พักฟื้นไม่นาน กลับบ้านได้เร็ว , ความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนต่ำกว่าการผ่าตัด

Q : ความเสี่ยงหรือข้อจำกัดของการสลายนิ่ว ESWL มีอะไรบ้าง?

A : 1.อาจปัสสาวะเป็นเลือดชั่วคราว

2.หากนิ่วมีขนาดใหญ่หรือแข็งมาก อาจต้องทำซ้ำหลายครั้ง

3.นิ่วบางชนิดแตกยาก

4.ผู้ที่เคยผ่าตัดทางเดินปัสสาวะหรือมีโครงสร้างผิดปกติ อาจไม่เหมาะกับ ESWL

Q : ESWL เหมาะกับผู้ป่วยทุกรายหรือไม่?

A : ไม่ใช่ทุกคนที่เหมาะ เช่น ผู้ที่มีนิ่วใหญ่มากกว่า 2 ซม. หรือมีหลายก้อน , หญิงตั้งครรภ์ , ผู้ที่มีปัญหาการแข็งตัวของเลือด ควรใช้วิธีการรักษาอื่น เช่น PCNL หรือการส่องกล้อง (URS)